Şarap Tadımı Nasıl Yapılmalı?

Şaraba biraz merak sarıp öğrenmek isteyince, doğal olarak çoğu insan bir şarap uzmanı gibi şarap tadımı yapmayı, koklamayı, şöyle bir kadeh içerisinde şarabı havalandırmayı istiyor.  Aslında bilinenin aksine hiç de zor değil, şarabı tanımak, şarabı öğrenmek… Çok az bir gayretle bir şarap uzmanı edasında şarabınızı yudumlayabilirsiniz. Bu yazıda sizlere bunun ip uçlarını vermeye çalışacağım.

Şimdi birlikte bir tadım yapalım… Öncelik doğru bir tadım ortamında olduğunuza emin olmalısınız. Şarapla aranıza girecek her türlü dış etkenlerden uzak, yemek kokuları, parfüm kokuları, aşırı gürültü, kalabalık ve hatta çok sevdiğiniz kediniz bile bir şarabın aromalarını net olarak anlama yeteneğinizi olumsuz etkiler. Tam konsantre olamayacağınız için şarabın tadını almanız zorlaşır. Burada küçük bir hata, bir şişe şarabın keyfini yok etmeye yetebilir. Dikkate etmeniz bir başka noktada, tadım yaptığınız kadehi boş iken de kontrol etmeniz. İyi yıkanmamış bir kadehte kalan kokular, şarabı hatalı algılamanıza neden olabilir.

Şarap Tadımı Nedir? Şarap Tadımı Nasıl Yapılır?
Şarap tadımı nasıl yapılmalı?

Şarap Tadımı İncelikleri

Şimdi sağlıklı, tüm dış etkenlerden arındığımız iyi tadım koşullarını sağladığımıza göre, sıra artık şarabı incelemeye geldi. Öncelikle standart bir tadım kadehinizin olması işimizi kolaylaştıracaktır. Yoksa onu o kadar sorun etmeyin, kadehinizin yaklaşık üçte birini şarapla doldurun. Şarapla ilk temasımız gözümüzledir. Kadehinizdeki şarabı birlikte izleyelim. Önce kadehi ışığı ya da beyaz bir zemine tutarak evire çevire inceleyin. Kadehteki şarabın tüm renk aralıklarını görebildiğinizi fark edeceksiniz. Kadehiniz çevirdikçe şarabın yoğunluğunu, gözyaşlarını da fark edeceksiniz.

Şarabın rengi ve kokusundan tanımlamayı, bilmeyi de zamanla öğreneceğiz. Şarabın rengi derin koyu mor-siyah bordo renk ise Shiraz ya da Boğazkere olabileceğini işarettir. Daha açık, daha ince yakut rengine yakınsa Pinot Noir veya Kalecik Karası ’nın kadehinizden olabileceğinin işaretidir. Şarabı kadehimizde incelemeye devam edelim. Berrak, parlak, ışıltılı görünümlü şaraplar genelde iyi şaraba işarettir. Bulanık şaraplarda ise bir sorun var demektir. Kimyasal ya da fermantasyondan kaynaklı sorunları olabilir. Sınırlı filtre edilmiş şaraplarda hafif tortu olması normaldir. Hatta iyi de sayılır. Güzel şarap içtiğinizin ilk işaretlerinden biridir.

Kadehinizdeki şarabın size söyleyecekleri bunlarla da sınırlı değildir. Kadehinizi içindeki şarap kadehi ağızın gelecek kadar yatay hale getirerek şarabın yaşı, yoğunluğu, alkol oranın hakkında da fikir sahibi olabiliriz. Buradaki renk gözlemleri kırmızı ve beyaz şaraba göre farklılıklar gösterecektir. Kadehinizdeki şarap kırmızı ise, koyu bordo renkler hafif hafif açılmaya başlamış kiremit kırmızısı görünüm olması onun yaşlı bir şarap olmasına ya da oksitlenmiş ya da zamanı geçmiş şarap olmasına işarettir. Beyaz şarapta her zaman canlı ve parlak olması tercih edilir. Şarap yıllandıkça renk sarımsı kahverengiye doğru dönmeye başlamıştır.

Şarap Tadımı Nedir? Şarap Tadımı Nasıl Yapılır?
Tadım Kadehinde Şaraplar

Sıra şimdi geldi en havalı bölümü, kadehinizi en altında ya da ortadaki sap bölümünde tutarak yumuşak yumuşak ve serbest stil döndürmeye aman dikkat edin fazla hızlı çevirip şarabı sağa sola dökerek ziyan etmeyin. Burada içmeden önce öğreneceğimiz, gözlemleyeceğimiz ise şarabın bacakları ve gözyaşlarını izlemektir. Gözyaşları yoğun kadeh çeperini sıvayan şaraplar alkol ve gliserin içeriği fazla olan gövdeli, yoğun, dolgun şaraplardır.

Şarap Tadımında Kokuları Keşfetmek

Şarapla görsel ilişkimiz bu kadar, gözümüz gibi baktığımız şarabımızda bir sonra ki aşama olan koklamak, burun aşamasına, güzel kokuları keşfetmeye hazırız. Şimdi kadehi yavaşça burnunuza götürün, kısa kısa nefesleri şarabı koklayın ve kadehten uzaklaşın… Şaraptan gelen harika kokuların beyninizin kıvrakların süzülmesini tanımlanmasına izin verin… Bir kadeh iyi şarapta potansiyel olarak binlerce aroma bileşeni vardır. Bunların hepsini sizin bulmanıza gerek yok. Bir kadeh şaraptaki meyveler, çiçekler, bitkiler, baharatlar algılamaya çalışarak keyifle bir oyunun parçası olabilirsiniz.

Şimdi bu yazıda şarap hatalarına fazla değinmek istemiyorum. Zaten kokuları algıladığınızda açtığın şarabın hatalı olduğunu sizde anlayacaksınız. Anlamamışsanız da sorun bozuk ya da hatalı şaraplarda insan sağlığına zarar olmadığı için ve sizde fark etmeden bir bozuk içmiş olursunuz. Şarapla olan bu yolculuğunuzda önemli olan noktası, sizin kendi damak hassasiyetinizi keşfetmenizi sağlamaktır. Böylece deneyimleriniz sonucu olarak en sevdiğiniz üzümü, en sevdiğiniz şarapları bulacaksınız. Unutmayın ki güzel şarap en sevdiğiniz şaraptır.

Biliyorum artık tadalım artık şu şarabı diyorsunuz. Nihayet tadına bakma zamanı geldi. Kadehinizden küçük bir yudum alın ama kesinlikle fazla olmasın… Bu minik yudumu ağızınızı içinde dolaştırın adeta şarabı ağızınızda çiğneyin, havalandırın. Burunda algıladığınız çok çeşitli meyveler, çiçekler, bitkiler, mineraller, baharatlar ve fıçıya kadar uzanan tatlar şimdi damağınızda da keşfedeceksiniz. Artık şarabı bir bütün olarak algılayıp değerlendirebilirsiniz.

Damağınızdaki tatlılık (artık şeker) ekşilik (asitlik) burukluk hisseni (tanen) tuzlu ve baharat dokunuşları, toplam bir bütünlük içinde değerlendirmelisiniz. Damağınızda çoğu şarapta, genellikle basitçe koku ile tespit edilemeyen asitleri, tanenleri ve alkolün tadıyla aromalardan türetilen tatların karışımıyla karşı karşıyasınız. Unutmalısınız ki şarapta tek bir formülü olması da tatlar arasındaki denge her zaman olmalıdır. Bir şarap çok ekşi, çok şekerli, çok tanenli, çok asitli, çok alkollü olmamalıdır. Aksini iyi şarapta hiçbir şeyin önde olmadığı dengeler bütünüdür.

İyi bir şarapta tüm lezzetler uyumlu bir şekilde şaraba entegre edilmiş olmalıdır.

Tattığınızda bunu hissedersiniz. Zamanla alkol, asit, tanen, şeker, ekşi, tuzlu, meyvemsi, çiçeksi gibi dokunuşlar ayırt etmeyi öğreneceksiniz. Tanınması kolay tatların başında olgun reçelli, çok tatlı meyveleri, fıçıdan gelen güçlü vanilya tatlarının rahat hissedersiniz. Şaraba yeni başlayanların da bu tatları sevmeleri de son derece doğaldır. Birçok şarap markası bu tatları formüle ederler ve ortalama şarap tüketicisinin seveceği ortalama şaraplar sunarlar. Büyük şaraplar ise ağzınızda adeta dans eder, kokular, tatlar arasındaki zengin değişimi şarapla her iletişime geçtiğiniz de hissedersiniz.

Şarap fena halde sevişmeye benzer. Her seferinde farklı hazlar alabilmek, ilk acemilikleri atlattıktan sonra şimdi size karmaşık gibi gelen her şey sihirli bir aleme dönüşür. Özellik iyi yıllanmış olgun şarapların hazzı ve uzun bitişi başka bir keyiftir. Genel olarak şarabın uzunluğu iyi bir göstergedir. Şarabınızı yuttuktan sonra aldığınız tatları yavaş yavaş tanımlayıp not edin, kadehinizde iyi bir şarap varsa ikinci yudumu almak için acele etmeyin. Bırakın tüm güzellikler zamana yayılsın, şarabın size tüm çıplaklığıyla kendi sunmasına izin verin. Bu tür şaraplar ekstra ilgiyi her zaman hak ediyor.

Şarap Tadımı Nedir? Şarap Tadımı Nasıl Yapılır?
Şarap tadımı temel sırları…

Kısaca şarap tadımının temel ip uçlarını anlatmaya çalıştım. Umarım faydalı bir bilgi paylaşımı olmuştur. Bundan sonra şarapla yolcuğunuzdan zevk olmak, yeni hazlar keşfetmek için sevdiğiniz ve beğenmediğiniz şaraplar için tadım notları siz de yazabilirsiniz. Ama öyle hataların kusurların izini sürmeye çalışmayın. Her zaman kadehin güzel tarafını görmeye çalışın, bir kadeh şarap, masanıza gelene kadar o kadar uzun yolculuk yapıyor ki bırakın biraz sizinle dinlensin sohbet etsin. Unutmayın ki bütün faydalı şeyler gibi şarap da gereğinden fazla abartılarak tüketildiğinde insan sağlığına zararlı olabilir. Burada yazdıklarında satış, reklam ya da tavsiye amaçlı değildir. Kişisel şarap yolculuğumun arşiv amaçlı toparlanmasıdır. 18 yaşından küçüklerinde okuması uygun olmayabilir.

Şarap her zaman benim için keyifli bir yolculuktur. Yolculuğunuzda kadehinizde sevdiğiniz şarap eksik olmasın…

Bir cevap yazın